|
10 Aralık Dünya İnsan Hakları Günüdür |
|
YENİ TÜRK CEZA KANUNUNDA İNSAN HAKLARI İLE İLGİLİ BAZI
DÜZENLEMELER
İnsan hakları açısından temel noktalarına değinmeye çalışacağımız
Yeni Türk Ceza Kanunu, 1.maddesinde de belirtildiği gibi; insan hak
ve özgürlüklerini, düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu
sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini
önlemek amacını taşımaktadır. Yeni Türk Ceza Kanunu insan haklarına
daha çok önem veren içeriğiyle dikkat çekmektedir.
SOYKIRIM VE İNSANLIĞA KARŞI SUÇLAR
Yeni TCK’da soykırım ve insanlığa karşı işlenen suçlar ilk kez bu
kadar ayrıntılı incelenmiştir. Yeni TCK’da soykırım bir planın
icrası suretiyle, milli, ırki veya dini bir grubun tamamen veya
kısmen yokedilmesi maksadıyla işlenen bir suçtur (Yeni TCK md.76).
İnsanlığa karşı işlenen suçlar ise siyasi, felsefi, etnik, ırki veya
dini amaçlarla toplumun bir kesimine karşı bir plan doğrultusunda
işlenen çeşitli insanlık dışı fiillerden oluşur (Yeni TCK md.77).
Yeni Türk Ceza Kanununda soykırım suçuna yer verilmesiyle BM
Sözleşmesinden doğan yükümlülük de yerine getirilmiş olmaktadır.
GÖÇMEN KAÇAKÇILIĞI VE İNSAN TİCARETİ
Özellikle yoksulluk nedeniyle oluşan ve uluslararası alanda yoğun
bir şekilde ortaya çıkan sınır aşırı suç örgütlerince
gerçekleştirilen göçmen kaçakçılığı ülkelere büyük zararlar
vermektedir. Bu suç örgütlerinin faaliyetlerinin önlenmesi için
göçmen kaçakçılığı fiilleri suç haline getirilmiştir (Yeni TCK
md.79).
İnsan ticareti suç haline getirilmiştir. Öyle ki; zorla çalıştırmak
veya hizmet ettirmek, esarete ve benzer uygulamalara tabi kılmak,
vücut organlarının verilmesini sağlamak maksadıyla, tehdit, baskı,
cebir veya şiddet uygulamak, nüfuzu kötüye kullanmak, kandırmak veya
kişiler üzerindeki denetim olanaklarından veya çaresizliklerinden
yararlanarak rızalarını elde etmek suretiyle kişileri tedarik eden,
bir yerden başka bir yere götüren veya sevkeden, barındıran kişiler
suçlu sayılmıştır (Yeni TCK md.80). Ayrıca bu fiillerin 18 yaşını
doldurmamış çocuk veya küçüklere karşı işlenmesi ceza artırım nedeni
olarak kabul edilmiştir.
İŞKENCE VE EZİYET
Yeni TCK işkence ve eziyeti bir kişiye karşı yapılan, insan onuruyla
bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama
veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak
davranışlar olarak kabul etmiştir. Bu suçların işlenişine iştirak
eden diğer kişilerin de kamu görevlisi gibi cezalandırılacağı da
maddeye eklenmiştir (Yeni TCK md.94-95-96).
AYRIMCILIK
Kişiler arasında dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi
inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım yaparak; bir taşınmaz
veya taşınır malın satılmaması, devredilmemesi, bir hizmetin icra
olunmaması veya hizmetten yararlanmanın engellenmesi, kişinin işe
alınmaması, besin maddelerinin verilmemesi, kişinin olağan bir
ekonomik etkinlikte bulunmasının engellenmesi suç teşkil etmektedir
(Yeni TCK md.122).
Bununla beraber halkı sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge
bakımından farklı özellikler taşıyan diğer bir kesim aleyhine kin ve
düşmanlığa alenen tahrik eden, aşağılayan kimselerin
cezalandırılması da Yeni TCK’da öngörülmüştür (Yeni TCK md.215-216).
İNSAN ÜZERİNDE DENEY YAPMA
Yeni TCK ilke olarak insan üzerinde deney yapılmasını
cezalandırmakta; ancak durumun bilimsel ve tıbbi bir deneyi haklı
kılmış olmasını ve ilgili kişinin rızasını suçu kaldıran bir hukuka
uygunluk nedeni saymaktadır (Yeni TCK md.90).
ÖZEL HAYATA VE HAYATIN GİZLİ ALANINA MÜDAHALE
Yeni yasa herhangi bir şekilde kişilerin özel hayat alanına girerek
başkaları tarafından görülmesi mümkün olmayan olayların tespit
edilmesini cezalandırmıştır. Kişiler arasındaki haberleşmenin
gizliliğini ihlal etmek suç sayılmıştır. Suçun oluşması için
ilgilinin rızasının bulunmaması şarttır. Konuşmaların dinlenmesi ve
kaydedilmesi, resim çekici veya kaydedici bir aletle özel hayatın
ihlali ve montaj fiilleri cezalandırılmaktadır (Yeni TCK
md.132-133-134).
Böylece kanun koyucu birey menfaatleri-kamu menfaatleri dengesinde
bireye ve insan haklarına ağırlık verdiğini göstermiştir.
HÜRRİYETE KARŞI SUÇLAR
Bu başlık altında Yeni Türk Ceza Kanununun 106. ve 109.
maddelerindeki tehdit ve zorlama unsurları ele alınabilir.
Bir başkasının, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya
cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden
bahisle tehdit eden kişi cezalandırılır (Yeni TCK md.106). Hiç kimse
hukuka aykırı olarak bir yere gitmek veya bir yerde kalmak
hürriyetinden yoksun bırakılamaz (Yeni TCK md.109).
DÜŞÜNCE ÖZGÜRLÜĞÜ
Düşünce ve düşünceyi açıklama hürriyeti, insan hak ve özgürlükleri
içinde en temel olanlardan biridir. Kişilerin bu hürriyeti aşağıda
verdiğimiz maddeyle koruma altına alınmıştır.
Cebir veya tehdit kullanarak bir kimseyi dini, siyasi, felsefi
inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlamak
ya da bunları açıklamaktan, yaymaktan men etmek yeni kanunda suç
sayılmıştır (Yeni TCK md.115).
TOPLUMA KARŞI SUÇLAR
Topluma karşı suçlar Yeni TCK’da Üçüncü Kısımda ayrıntılı olarak ele
alınmıştır. Birinci Bölüm “Genel Tehlike Yaratan Suçlar” başlığını
taşımaktadır. Bu suçlar arasında genel güvenliği tehlikeye sokulması
kısmında kişilerin hayatı, sağlığı veya malvarlığı bakımından
tehlikeli olabilecek biçimde ya da kişilerde korku, kaygı veya panik
yaratabilecek tarzda; yangın çıkaran, bina çökmesine, toprak
kaymasına, çığ düşmesine, sel veya taşkına neden olan silahla ateş
eden veya patlayıcı madde kullanan kişiler suçlu sayılmıştır (Yeni
TCK md.170).
Ayrıca radyasyon yayma (Yeni TCK md.172), atom enerjisi ile
patlamaya sebebiyet verme (Yeni TCK md.173), tehlikeli maddeleri
izinsiz olarak bulundurma (Yeni TCK md.174), trafik güvenliğini
tehlikeye sokma (Yeni TCK m.179) suç kapsamına alınmıştır.
İkinci Bölüm “Çevreye Karşı Suçlar” başlığı altındadır. Çevrenin
kasten kirletilmesi suç kapsamına alınmış, hapis ve para cezalarıyla
caydırıcılık sağlanmıştır (Yeni TCK md.181-182). Gürültüye neden
olma (Yeni TCK md.183), imar kirliliğine neden olma (Yeni TCK
md.184) suçları ilgili hükümlerle düzenlenmiştir.
Üçüncü Bölümde ise “Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar” ele alınmıştır.
Kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde bozulmuş
veya değiştirilmiş gıda veya ilaçların ticareti yasaklanmıştır (Yeni
TCK md.186). İçilecek sulara, tüketilecek her çeşit şeye zehir
katarak insan hayatını ve sağlığını tehlikeye sokma (Yeni TCK
md.185), kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye sokacak biçimde
ilaç yapma veya satma (Yeni TCK md.187), uyuşturucu veya uyarıcı
madde imal ve ticareti (Yeni TCK md.188), zehirli madde imal ve
ticareti (Yeni TCK md.193), sağlık için tehlikeli madde temini (Yeni
TCK md.193), bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı
davranma (Yeni TCK md.195) fiilleri de suç kapsamındadır.
MÜLKİYET HAKKI
Mülkiyet hakkına ilişkin olarak da Yeni TCK md.151’de mala zarar
verme başlığı altında şu hükme yer verilmiştir: Başkasının taşınır
veya taşınmaz malını kısmen/tamamen yıkan, tahrip eden, yokeden,
bozan, kullanılmaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun
şikayeti üzerine cezalandırılır. Ancak bu hükümde şikayet esas
alınmıştır.
ÇOCUK HAKLARI İHLALLERİ İLE İLGİLİ SUÇLAR
Yeni TCK md.103, çocukların cinsel istismarını konu almıştır. Cinsel
istismar deyiminden “onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış
olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama
yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü
cinsel davranış, diğer çocuklara karşı sadece cebir, tehdit, hile
veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak
gerçekleştirilen cinsel davranışlar anlaşılır.”
BİLİŞİM SUÇLARI
Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girme (Yeni TCK md.243);
sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme (Yeni
TCK md.244); banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (Yeni
TCK md.245) ayrı ayrı suçlar alarak karşımıza çıkmaktadır.
|