|
BATTALGAZİ
Yüzölçümü .................: 213 km2
İl Toplam
Nüfusu ..........:
722.065 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
İl Toplam Şehir Nüfusu
....: 462.569 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
İl Toplam Köy Nüfusu
......: 259.496 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
Battalgazi
Toplam Nüfus ...:
27.643 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
Battalgazi Şehir Nüfusu
...: 15.847 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
Battalgazi
Köy Nüfusu .....: 11.796 (2007 Genel Nüfus Sayımı'na göre)
TARİHİ DURUMU :
Mala tya’nın ikinci yerleşim
yeri olan ve 1988 yılına kadar Eskimalatya ismi ile anılan
İlçemizin tarihi çok eskidir. Malatya şehrinin ilk kuruluş yeri bugünkü Bahçebaşı Kasabası içinde yer alan Aslantepe Höyüğüdür. Bu alan
özellikle M.Ö.XX ve XIX. yüzyıllarda işlek kervan yollarının kesiştiği
bir bölümdür. O zaman ki Asur ve Urartu kaynaklarında bu yöre MALDİA,
MELİT, MELİDE ve MELİTEA olarak değişik biçimlerde
isimlendirilmiştir. M.S. I. y. y.da Aslantepe Höyüğündeki bu yerleşim
birimi bugünkü Eskimalatya üzerine kaymıştır. Dolayısıyla bu tarihten
itibaren 1836 yılına kadar geçen ve Malatya tarihi olarak anlatılan bölüm
aslında Battalgazi İlçesinin tarihidir.
Romalılar ve Bizanslılar
döneminde büyük bir şehir haline gelen Eskimalatya etrafı
surlarla çevrilmiş, doğuda askeri bir üs olarak önem kazanmıştır. Bizans
egemenliğinde olduğu halde yıllarca Sasanilerin akınına uğramış, VII.
y.y.dan X.y.y.a kadar Araplarla Bizanslılar arasında el değiştirmiştir.
Araplar tarafından MALATİYA adıyla anılan kent 1101 yılında
Danişmentlilerin, 1105 yılında Anadolu Selçuklularının, 1399 yılında ise
Osmanlıların eline geçmiştir. 1401 yılında Timur’un ordusu tarafından
yağmalanmıştır. Daha sonra Osmanlılarla Memluklular arasında çekişmeye konu
olmuş ve Dulkadiroğullarının yönetimine girmiştir. 1515’de I. Selim’in
Osmanlı topraklarına kattığı kent daha sonra Dulkadiriye Eyaletine bağlı
Malatya Sancağının Merkezi yapılm ıştır.
XIX.y.y.ın başında sürekli
ayaklanma ve eşkiya saldırıları yüzünden şehir harap duruma düşmüş ve
halk kent çevresindeki bağlarda yaşayınca kentin gelişmesi durmuştur. Doğu
Anadolu’daki Osmanlı orduları komutanı Hafız Mehmet Paşa karargahını
Harput’tan Malatya’ya taşıyınca halk kenti terketmiş ve boş kalan evlere
askerler yerleştirilince bağların yoğun olduğu Aspusu yöresine giden
halk geri dönmemiş ve bu mahalde yeni Malatya gelişmeye başladı. Ordu
Nizip savaşı için Eskimalatya’dan ayrılınca kent boş kaldı. Halk harabeye
dönmüş evlere dönmedi. 1839 Mayıs’ından sonra Eskimalatya eski bir yerleşim
birimi olarak varlığını sürdürdü.
Cumhuriyet Döneminde
Malatya’nın il olmasından sonra Eskimalatya’da 1928 yılında b elediye, 1932
yılında nahiye oldu. 1987 yılında Eskimalatya Belediyesi Encümeninin
ittifakla aldığı kararla “ESKİMALATYA” ismi ünlü Türk İslam
Komutanı ve Kahramanı Battalgazi’nin burada yaşamasından dolayı
değiştirilerek “BATTALGAZİ” adını aldı. Eskimalatya Kasabası
19.06.1987 tarih ve 3392 sayılı kanunla (04.07.1987 tarih ve 19507 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanmıştır.) ilçe oldu. 01.05.1988 tarihinden itibaren
İlçede kuruluşlar faaliyetlerini sürdürmeye başladılar.
ESKİMALATYA
KALESİ:
Bugünkü Battalgazi-Malatya
karayolunun Doğu kenarı ile Derme Çayı arasında kalan ovanın geniş
düzlüğünde yer alır. M.S.79-81 yıllarında Roma İmparatoru Titus zamanında
bir garnizon olarak yaptırılmıştır.
Roma İmparatoru
Trajan (M.S.98-117) tarafından büyütülmüş ve daha sonra inşaat
geliştirilerek MELİTENE’nin şehir suru şekline dönüştürülmüştür.
Abbasiler,
Selçuklular, Anadolu Beylikleri, Memluklular ve Osmanlılar zamanında çeşitli
onarımlar ve eklemeler yapılmıştır. Bugün harap vaziyette olmakla birlikte
tek tük kalıntılarına rastlanmaktadır.
ESKİMALATYA:
1838 yılına kadar
şehir Merkezi olup, yarım metreden çıkabilecek uygarlık izlerini yansıtan
seramik parçaları ile ilgi çekmekte, çevrede bulunan han, camiler, türbeler,
Namazgah ve hamam kalıntıları ile yıkılmış anıtlar mevcut olup, bunların
çoğunun İslam Uygarlığı yapıtları olduğu yapılan araştırmalardan
anlaşılmıştır.
U L U C A M İ:
Türkler, Selçuklu
İmparatorluğu döneminde İran’daki dikdörtgen bir avlunun dört yanına birer
eyvan olan Medrese şemasını camilere uygulamışlardır. Bu nedenle böyle
camilere Eyvanlı veya Medrese planlı camiiler denmiştir. İran’da bu plan
camilerin ana planı olmuş, malzeme olarak tuğla tercih edilmiştir.
Anadolu’nun fethinden sonra Anadolu Selçukluları teni yurtlarında daha bol
olan taşı kullanmışlar, yeni planlar uygulamışlardır.
Ulu Camii Selçuklu
geleneğini ilimizde temsil eden tek eser olarak önem taşımaktadır. 1224
yılında Anadolu Selçuklu hükümdarı 1.Alaeddin Keykubat tarafından Mimar
Yakup Bin Ebubekir El Benna El Malati’ye yaptırılmıştır. Bu camiinin
kitabesini hala Malatya Saray Mahallesi Camiinde olduğu bilinmektedir. Ulu
Camiinin 1247 yılında tadilatı ve tamiratı yapılmıştır. 1515 yılında
Memluklular, 1649 yılında Osmanlılar, 1903 ve 1966 yıllarında ise Vakıflar
Genel Müdürlüğü’nce onarımı yapılmıştır. Avlulu, Eyvanlı, Mihrapönü, Tuğla
Kubbeli, Çini İşlemeli, Taş Duvarları ince işçiliği bakımından zengin,
Kubbesi 16 köşeli, tavanı Nesih yazılı bir Ayet, koyu kahverengi parlak çini
Mozaiklerle süslüdür. Yazı Ustası Ahmet Bin Yakup’tur. Minberi hala Ankara
Etnografya Müzesindedir. Büyük ölçüde restorasyona ihtiyaç vardır.
MELİK SUNULLAH
CAMİİ / Vaiz Baba / Vaiz Ocağı:
Bazı kaynaklarda Karacaköy Camii ismi İle anılmakta olan bu esere halk
arasında, Vaiz Baba veya Vaiz Ocağı ismi de verilmektedir. (A.Gabriel'in
Adile Camii ismi ile andığı bu eseri "Koca Vaiz Türbesi" şeklinde
adlandıranlar da vardır.) Korkusu olanları buraya götürürler. Önemli bir
ziyaretgahtır. Son zamanlarda yeniden inşa ile küçük bir mescit haline
getirilmiştir. Minare kaidesi üzerindeki Memluk kitabesi 796 h.(1394 m.)
tarihlidir. Bu kitabe, minarenin Memluk Sultanı Melikül-Zahir Berkuk
zamanında Abdullah Hüsnü oğlu Çerkeş tarafından yaptırıldığı
bildirilmektedir
AKMİNARE CAMİİ:
Surun dışında Derme Deresi kenarında tek minaresi ve tek
kubbesi vardır.1573 yılında Zaim Yusuf oğlu Hikmet Bey tarafından
yaptırılmış bir Osmanlı eseridir. Meydanbaşı Mahallesindedir. Gelecek
kuşaklara kalabilmesi için restore edilmesinde yarar vardır.
KARAHAN CAMİİ :
1589 yılında Abdullah oğlu
Hüsrev Bey tarafından yaptırılmış olup, İlçemiz Karahan Mahallesinde
bulunmaktadır.
TOPTAŞ CAMİİ :
Surlar dışındadır. Toptaş
mahallesinde olup kimin veya kimler tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir.
1581 yılında Miralay Hüsrev Bey tarafından 1827 yılında Musullu İsmail ve
Mustafa Efendiler tarafından onarılmıştır. Klasik bir Osmanlı Camisidir.
ALACAKAPI CAMİİ :
Alacakapı Mahallesindedir. 1585 yılında mescit olarak yaptırılan bir Osmanlı
eseridir.
SÜTLÜ MİNARE CAMİİ :
Meydanbaşı mahallesinde surların dışında tek kubbeli ve minareli camiidir.
Yapılış tarihi bilinmemektedir. 16.y.y Osmanlı dönemi eseridir.
HALFETİH MİNARESİ :
Selçuklular zamanından kalmıştır. Tamamen tuğladan yapılmıştır. Ulu camiinin
benzeridir. 13.y.y’da yapıldığı sanılmaktadır. Sekizgen tuğla kaide üzerine
silindirik olarak yükselir. Firuze renkli çiniler ve Şerefe altındaki Kufi
Kitabe dikkati çekmektedir. Restore edilmesinde yarar vardır.
EMİR
ÖMER CAMİİ VE TÜRBESİ :
1556 yılında yapılmış bir
Osmanlı eseridir.
ALİ BABA NAMAZGAHI :
1243 tarihinde Sacettin İshakoğlu Kemalettin Kamyol tarafından yaptırılan
bir Selçuklu eseridir. Şehir surları dışında Meydanbaşı mahallesindedir.
SAHABİYYE KÜBRA MEDRESESİ :
13.y.y’da Alaeddin
Keykubat dönemi Selçuklu eseri karakterinde olmakla birlikte 14.y.y’da Emir
Cemalettin Hızır tarafından yaptırıldığı sanılmaktadır. Ulu Camiinin
güneyindedir.
AHMET DURAN TÜRBESİ :
18.y.y’da yapıldığı sanılan bir Osmanlı eseridir. Seyit Battalgazi’nin
arkadaşı Ahmet Duran’a ait olduğu bilinir.
ALİ BABA TÜRBESİ :
İlçemizde aynı adı taşıyan mezarlığın içinde bulunmaktadır.
KARABABA TÜRBESİ :
Battalgazi Türbesi girişinde aynı adı taşıyan mezarlığın içindeki türbedir.
Karababa’nın asıl adının Şeyh Hasan olduğu son zamanlarda ele geçen bir
şiirden anlaşılmıştır.
EDİR İLE BEDİR TÜRBESİ :
Battalgazi İlçesinde Yatılı İlköğretim Bölge Okulu’nun kuzey batısında
bulunmaktadır. Dairesel bir duvarın önünde bulunan tek mezardır.
BEŞ KARDEŞLER :
Battalgazi İlçesinde Ulu Camii karşısındadır. Harap bir vaziyette
bulunmaktadır. Seyit Battalgazi’nin çocuklarının bu yerde yattığı söylentisi
yaygındır.
ÜÇ KARDEŞLER :
Battalgazi İlçesi Ulu Camii ile Hötüm Dede Türbesinin arasında
bulunmaktadır.
SEYİT GAZİ : Seyit
Battalgazi’nin namaz kıldığı yer olarak bilinmektedir. Kırklar Tepesi
altında Orduzu yolu üzerinde olup İlçe Merkezine uzaklığı 2 Km’dir.
HASAN-İ BASRİ TÜRBESİ :
M.S.7.y.y’da Basra’dan geldiği, Malatya çevresinde yaşadığı rivayet olunur.
Ermiş bir kişi olarak bilinmektedir. Türbesi Korucuk üzerindeyken Karakaya
Baraj Gölünün oluşmasıyla Battalgazi İlçesi Kırkkardeşler mevkiindeki yere
taşınmıştır. Türbeye çok sayıda ziyaretçi, gelmektedir.
SIDDI ZEYNEP KÜMBETİ :
12.y.y Selçuklu eseri olduğu sanılmaktadır. Battalgazi’nin hanımı olan
Zeynep adlı bir kadına ait olduğu söylenir.
KANLI KÜMBET : 13. ve
14.y.y ‘a ait mimarisinden Selçuklu eseri olduğu anlaşılmaktadır.
SİLAHTAR MUSTAFA PAŞA
KERVANSARAYI : 637 yılında IV.Murat’ın Vezirlerinden Silahtar Bosnalı
Mustafa Paşa tarafından yaptırılmıştır. 68x76 metrelik bir alanda yer alır.
Avluya giriş doğusundadır. Kervansaray kesme taştan yapılmış üzeri Tonoz
sistemi ile örtülmüştür. Yazlık (açık) ,kışlık (kapalı) mekanları vardır.
Her ikisi de dikdörtgen planlıdır. Doğudaki giriş üzerinde yer alan ve bir
yandaki basamaklarla çıkılan mescidin konumu özgündür. Revaklı cephenin
ortası havuzludur. Ana kapının iki yanında iki hancı odası bulunur. Doğuya
bakan Revaklı cephede altısı bir yanda , altısıda diğer yanda olmak üzere 12
ocaklı dükkan veya oda vardır.
TURİZM : Battalgazi
turizm bakımından zengin bir ilçedir. Özellikle tarihi eserlerin her yıl çok
sayıda yerli ve yabancı turist tarafından gezilir.
COĞRAFİ DURUMU :
Battalgazi İlçesi; Malatya İlinin Kuzey Doğusunda, Kuzey Yarımkürede 38-39
Derecelik Doğu Meridyenleri ile 38-39 Derecelik Kuzey Paralelleri arasında
yer almaktadır. Doğusu: Elazığ İli (Bugünkü Karakaya Baraj Gölü) Batısı :
Akçadağ Ovası (Dilek Kasabası)Kuzeyi : Arguvan İlçesi, Tohma Çayı (Bugünkü
Karakaya Baraj Gölü) Güneyi : Malatya İli Hanımın Çiftliği Kasabası,
Bahçebaşı Kasabası
DAĞLAR-OVALAR-AKARSULAR :Yer
şekilleri bakımından Güneydoğu Torosların devamı olan Beydağlarının
çevrelediği Malatya Ovasının kuzeyinde yer almakta ve önemli bir dağı
olmayıp tamamen düzlüktür. Önemli akarsuyu yoktur.
İKLİMİ :
Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlı geçer.
Yağışları Akdeniz üzerinden gelen alçak basınç sağlar. Doğu Anadolu
üzerinde bulunan basınç etkisiyle alçak basıncın hareketini ağırlaştırarak
devamlı yağış alır. Bununla beraber hangi mevsim olursa olsun her türlü
iklim hareketine elverişlidir. Yıllık sıcaklık ortalaması 13.5 derece
civarında olup en sıcak günler Haziran-Temmuz aylarında 27-30 derece olduğu
görülür. En çok yağış İlkbahar ve Sonbahar aylarında yağar. Yıllık ortalama
yağış miktarı 400-500 mm’yi bulmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 900
metredir.
NÜFUS :
Battalgazi İlçesinin 2000 yılı Nüfus Sayımına göre İlçe
Merkezinin köylerle birlikte toplam nüfusu 28.085’ dır. Nüfusun 15.154’ ü
İlçe Merkezinde 12.931'i ise köylerde yaşamaktadır. Nüfusun %85’i tarım,
%10’u ticaret, %5’i çeşitli işlerle uğraşmaktadır.
SOSYAL DURUM :
Eskimalatya Türkler tarafından alındıktan sonra
bölgeye Türk boyları yerleştirilmeye başlanmıştır. Bundan sonra hızla
gelişen şehirde nüfusun büyük bir bölümü Türk ve Müslüman halktan meydana
gelmiştir. 17 ve 18.y.y’larda oldukça hareketli bir şehir görünümü alan
Eskimalatya 19.y.y’ın yarısına kadar bu hareketliliğini sürdürmüştür. 1838
yılında şehrin bugünkü Malatya’ya nakledilmesiyle sosyal yönden büyük bir
gerileme başlamıştır. Bu durum yakın zamana kadar devam etmiştir.
İlçe kurulduktan sonra sosyal
yaşantı hızla gelişmeye ve değişmeye başlamıştır. İlçemize son yıllarda
diğer şehirlerden, özellikle Adıyaman ve Şanlıurfa’dan büyük ölçüde göç
olmakta ve çevre illerden gelen vatandaşlar “yarıcılık usulü” ile
yerleşmektedirler.
İlçe
tarımsal sahaların çok olduğu geniş bir ova üzerine kurulmuştur. İlk
yerleşim yeri surlar içerisinde olup, çoğunluğunu eski yapılar
oluşturmaktadır. Dağınık bir yerleşmeye sahip olan İlçemiz evleri tipik köy
evi niteliğindedir. Evlerin çoğunluğunun bahçe içerisinde yapılmış olması
dışarıdan gelen yabancıların kiralık konut bulmasında zorluk çekmesine yol
açmaktadır.
İlçemiz evlerinin yapı
ortalamalarını şöyle sıralayabiliriz. Kerpiç yapılar %60’ ını, karkas
yapılar %25’ini, yığma binalar %15’ini kapsamaktadır. İlçemizin tümünde
elektrik sorunu tamamiyle çözümlenmiştir. İlçemiz İmar Planı 30.05.1980
tarihinden itibaren uygulanmaya konmuş olup imarlı yapılaşmaya geçilmiştir.
İlçemizde içme suyu sorunu tamamen çözümlenmiştir. İlçemiz kanalizasyonu
1970 yılında yapılmış olup, günün şartlarına göre yeterli değildir. İlçemiz
kanalizasyonuna ait plan, proje ve etüdleri İller Bankası Genel Müdürlüğünce
Belediyemiz adına yaptırılmıştır. Bu güne kadar belediye imkanlarıyla 270
km. kanalizasyon şebekesi yapılarak hizmete sunulmuştur.
EĞİTİM VE KÜLTÜR
DURUMU : İlçemizde Tarım ve Köyişleri Bakanlığına
bağlı 1 adet ziraat meslek lisesi, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı 2 adet
lise, 1 adet imam-hatip lisesi, 1 adet yatılı ilköğretim bölge okulu, 12
adet birleştirilmiş sınıflı ilköğretim okulu ve 10 adet de ilköğretim okulu
vardır. Bu okullardan 1 lise, 1 imam-hatip lisesi, 1 ziraat meslek
lisesi, 1 yatılı ilköğretim bölge okulu, 10 ilköğretim okulu ilçe
merkezinde, 1 lise, 5 ilköğretim okulu, Hatunsuyu Kasabası’nda, 1 ilköğretim
okulu Hasırcılar Kasabasında, 12 ilköğretim okulu da köylerimizde
bulunmaktadır.
İSTATİSTİKSİ
BİLGİLERİ : İlçemizde okuma çağında 5378 öğrenci
bulunmaktadır. Bunun İlköğretim okullarının (1-8) toplam 5251 öğrenci okula
devam etmektedir. Okula devam etmeyen 78 öğrenci bulunmaktadır. Okula
devamlarıyla ilgili olarak:
a-
Okul Müdürlerince öğrenci velileriyle görüşülüp, rehberlik yapılarak
devamları sağlanılmaya çalışılmış. İlgili çalışmalar yıl boyunca devam
etmektedir.
b-
Okul yönetimi ve Muhtarlıklarca yapılan resmi tebligatlar sonucunda ise 2
öğrencinin devamı sağlanmıştır.
c-
222 sayılı Kanuna göre “Okula velisi bulunduğu öğrencilerin devamını
sağlamayanlara” uygulanan cezai müeyyide uygulanması hususunda 78 kişiye
tebligat yapılmıştır.
d-
Okuma çağında olup ilçemizden ayrılarak başka yerde ikamet eden öğrenci
sayısı 14’ tür.
İlçemizde
okuma-yazma oranı % 95’tir.
İLÇE GENELİ ÖĞRETMEN
VE ÖĞRENCİ SAYISI
|
|
OKUL |
ÖĞRETMEN SAYISI |
ÖĞRENCİ SAYISI |
|
TÜRÜ |
BAYAN |
ERKEK |
TOPLAM |
KIZ |
ERKEK |
TOPLAM |
|
İLKÖĞR. OKULLARI |
98 |
153 |
251 |
2545 |
2706 |
5251 |
|
LİSE |
12 |
37 |
49 |
595 |
230 |
825 |
|
Z.M. LİSESİ |
2 |
17 |
19 |
- |
165 |
165 |
|
TOPLAM |
112 |
207 |
319 |
3140 |
3101 |
6241 |
İlçemizde sinema
veya tiyatro salonu yoktur. Spor faaliyetleri açısından tatmin edici bir
düzeyde olduğumuz söylenemez. Okullarımızın kendi aralarında yaptıkları
faaliyetlerin dışında saha ve malzeme yokluğu nedeniyle kayda değer bir
çalışmadan söz edilemez. Tüm bu olumsuzluklara rağmen İlçemizi Malatya
1.Amatör Kümede temsil eden bir futbol takımımız vardır.
EKONOMİK DURUM :
İlçemiz halkının % 85’i geçimini tarımla uğraşarak kazanmaktadır. 4613 adet
çiftçi ailesi mevcuttur. Malatya İlinin en verimli arazileri Battalgazi
ilçesi sınırları içinde bulunmaktadır. Malatya İlinin bir bölümünün sebze
ihtiyacı Battalgazi ilçesinden karşılanmaktadır. Son yıllarda sebzecilik
konusunda başta domates olmak üzere biber, patlıcan, salatalık, kavun,
karpuz, ıspanak, marul, maydanoz vb. yetiştiriciliği fazlası ile
yapılmaktadır.
Tarla ürünlerinde başta buğday
olmak üzere en fazla arpa ve pancar yetiştirilmektedir.
İlçemiz merkez ve köylerinde
385.469 kayısı ağacından 18.000 ton yaş kayısı üretilmekte olup, 15.000 ton
kurutmalık olarak ayrılmakta ve bundan yaklaşık 4.000 ton kuru kaysı elde
edilmektedir. Ağaç başına verim miktarı ortalama 50-60 kg.dır.
Ayrıca Sosyal Yardımlaşma ve
Dayanışma Vakfımızın kredileriyle İlçemizde ilk defa 1999 yılında seracılık
başlatılmış ve bugün itibarıyla toplam 32 adet seraya ulaşılmıştır. Burada
amacımız vatandaşlarımızı kaysı dışında alternatif bir üretime yönlendirmek
ve ayrıca kış aylarında sebze yetiştirmeye yönlendirerek daha fazla
kazanmalarını sağlamaktır.
İlçemizde besi hayvancılığı
yanında süt hayvancılığı da geliştirilmeye çalışılmaktadır. 21 aileye 168
Koyun ile 10 adet Koç ve 58 adet Damızlık Süt ineği dağıtılmış
bulunmaktadır.
Küçük sanayiin kollarından
olan her türlü esnaf kendi bünyelerinde kendilerine ait iş yerlerinde
mesleklerini icra etmektedirler. İlçemizdeki un fabrikasının günlük üretimi
21 tondur.
İki adet kayısı kurutma
fabrikasından her biri yılda 2.000. ton kayısı işlemekte ve tamamı ihraç
edilmektedir.
İlçemizin tarımsal yapısı
bağ,bahçe ve sebzeciliğe dayanmaktadır. Sulanabilir arazi fazla olduğundan
İlçemizde tarım ürünlerinin hemen hemen tamamı yetiştirilmektedir.
Sebzecilik üretimi İlçemizde yaygın olduğundan patlıcan,marul,ıspanak,
domates,biber,kabak,salatalık vb.tarla bitkilerinin tamamı makineli tarım
şeklinde yapılmaktadır. Arazilerin % 95’i sulanabilmektedir. Sulu alanların
bir kısmı Şahnahan Regülatöründen, bir kısmı Derme Suyundan, bir kısmı
sulama maksatlı açılan kuyulardan ve bir kısmı da Medik Barajı suyu ile
Pınarbaşından sulanmaktadır. Dekara 6 ton olarak Şeker Pancarı üretimi
gerçekleşmektedir.
Malatya İli genelinde olduğu
gibi İlçemizde de en önemli geçim kaynağı kayısı yetiştiriciliğidir. Bu
sebeple İlçemizdeki yeşil alanların büyük bir kısmını bahçeler
oluşturmaktadır. Kayısı ağacı sayısı son yıllarda büyük bir hızla artarak
385.469’i geçmiştir. Yeni tesis edilen kayısı bahçelerinde 80.000 adet
kayısı fidanı bulunmaktadır. Henüz sulama imkanı bulunmayan arazilerin
sulanması ile büyük kayısı bahçeleri oluşacağı bir gerçektir.
Tarla ürünleri olarak başta
buğday ve arpa gelmektedir. Buğday ekiliş alanı olarak 1.897 Hektar, arpa
ise 467 Hektar olarak tespit edilmiştir.
İlçemizde 1935 yılında 1450
Dekar arazi üzerine pamuk deneme ve üretme çiftliği olarak kurulmuş, 1963
yılından itibaren de Ziraat Okulu adı altında öğretimle birlikte
faaliyetlerini sürdüren Pamuk Deneme ve Üretim çiftliği,1979 yılında
kaldırılarak Ziraat Okulunun ismi Ziraat Meslek Lisesi olarak
değiştirilmiş,zirai ve hayvan varlığı ile demirbaşları okula devredilmiş,
döner sermaye işletmesine dönüştürülmüştür.
Ziraat mühendisleri ve
teknisyenleri tarafından okul ve öğrencilerinin pratik eğitimleri hizmet içi
kurslarla yürütülmektedir. Bu kurslarda; tarla, bağ, bahçe ziraatı ve
büyükbaş hayvancılığı ile tavukçuluk bölümlerinden oluşturulmuştur.
Tarımın diğer bir kolu
hayvancılığa gelince; ağırlıklı olarak sığır besiciliği yapılmaktadır.
Besiciliğin yanında son yıllarda İlçe Tarım Müdürlüğümüzce yürütülen ırk
ıslahı çalışmaları için inek ithal edilmesiyle süt inekçiliği oldukça iyi
potansiyel oluşturmuştur. Ayrıca Sosyal Yardımlaşma Vakfımızca da süt
sığırcılığını geliştirmeye yönelik projelerle hem fakir insanlarımıza gelir
imkanı sağlanmakta ve hem de inek ırkı geliştirilmektedir. Otlak ve
meralarımızın azalmasından dolayı küçükbaş hayvan varlığımız fazla
değildir.
Karakaya Baraj Gölü’nün
oluşmasıyla, baraj gölünde yapılan su ürünleri avcılığı baraj
kıyılarımızdaki köylerimize gelir kaynağı oluşturmuştur. Bu amaçla iki adet
su ürünleri kooperatifi 250 üyesi ile birlikte faaliyetlerini sürdürmeye
devam etmektedir.
SANAYİİ DURUMU : İlçemizde küçük
sanayiinin kollarıyla uğraşan her türlü esnaf vardır. Bunlar kendi
bünyelerinde kendilerine ait işyerlerinde faaliyetlerini sürdürmektedirler.
İlçemiz bünyesinde iki adet kayısı kurutma ve bir adette paketleme fabrikası
vardır. Fabrikaların her birinde ortalama yılda 2000 ton kayısı işlenmekte
ve tamamen ihraç edilmektedir. Fabrikaların her birinde 100 İşçi
çalışmaktadır. Kayısı ürünlerini değerlendirilmesinde önem arzetmektedir.
İlçemizde 1987 yılında
kurularak faaliyete geçen özel sektöre ait bir adet un fabrikası vardır. Un
ve kepek imalatı yapmaktadır. Günlük üretim miktarı 21 tondur. Vardiyeli
olarak 24 saat açık olup, ortalama 13 işçi çalışmaktadır.
İlçemizde ayrıca ÖZNESİL Tavuk
Çiftliği adı altında 1992 yılında faaliyete geçen, yılda 2.000 000 adet
yumurta, 1.600.000 adet civciv kapasiteli tavuk çiftliği vardır. Günde
ortalama 7 kişi çalışmaktadır.
Mormaş Mobilya Fabrikası Orman
Ürünleri, Ağaç ve Mobilya işletmeciliği. Tam kapasite ile çalıştığı zaman
yılda 2.500 adet yatak odası, 1.000 adet yemek odası, 1.500 adet oturma
odası, 1.000 adet gardırop, 1.000 adet kitaplık, 1.000 adet sandalye 660.00
m2 pencere üretimi yapılabilir.
KOOPERATİFLER :
İlçemizde 1341 sayılı Tarım Kredi Kooperatifi
vardır. Kendi binasında İlçe merkezine, Hatunsuyu ve Hasırcılar Kasabaları
ile 12 köyümüze hizmet vermektedir.Karakaya baraj
gölünün oluşması ile Boran ve Toygar köyleri ile Hasırcılar Kasabasında,
Ağılyazı, Kadıçayırı. Kuluşağı Köylerinde 2 adet su ürünleri (balıkçılık)
kooperatifi vardır.
ULAŞTIRMA VE ALTYAPI
DURUMU : Battalgazi İlçesinin il merkezine 8 km.
uzaklıkta asfalt karayolu bağlantısı vardır. Ayrıca Hatunsuyu Kasabamızın
Malatya ile direkt bağlantılı yolu vardır. Bütün köylerimizin yolu mevcut
olup, ihtiyaca yeterlidir. Ağılyazı, Adagören, Meydancık ve Şişman
köylerinin yolları kısmen asfalt ve kısmen stabilizedir. Diğer köy
yollarımızı tamamı asfalttır. 1992 yılında Karakaya Baraj Gölü kenarında
sahil yolu yapımı çalışmalarına başlanmış, 1993 yılında yapıma devam edilmiş
fakat bitirilememiştir.
İlçemizin doğu-batı-güneydoğu
istikametlerine giden demiryolu vardır. Türkiye’nin en uzun demiryolu
köprüsü Karakaya Baraj Gölü üzerinde İlçemiz sınırları içerisindedir. 2030
metre uzunluktadır. İlçemiz merkezinde ve Kuluşağı Köyü’nde olmak üzere 2
demiryolu istasyonu vardır.
Ayrıca İlçemiz Kadıçayırı Köyü
Atabey feribot iskelesi ile Elazığ İli Baskil İlçesi arasında 1 adet feribot
ile baraj gölü üzerinde ulaşım sağlanmaktadır.
POSTA VE TELEKOMÜNİKASYON
HİZMETLERİ:
1- İlçemizde mevcut bulunan
2753 kapasiteli otomatik santralı yeterli derecede mevcuttur.
2- Hasırcılar Kasabası
santralı Levent tipi santral olup, 320 kapasiteli santral yeterlidir.
Sistem kanallıdır. Fiber optik hattı çekilmiştir.
3- Hatunsuyu Kasabası santralı
levent tipi santral olup 499 abonelik santral yeterlidir. Fiber optik
kanalla çalışır. Yeni şebeke yapılmaktadır.
4- Kemerköprü köyünde dicle
markalı otomatik sayısal santral kurulu olup 192 abonelik santral
mevcuttur. Optik kanaldan çalışmaktadır.
5- Alişar köyünde dicle
markalı otomatik santral kurulu olup 248 abonelik santral mevcuttur. Fiber
optik kanalla çalışır.
6- Kadıçayırı köyüne
levent santral kurulmuş olup, 392 abone bulunmaktadır.
7- Kuluşağı köyünde levent
tipi 328 hat kapasiteli abone bunmaktadır.
SAĞLIK HİZMETLERİ :
Battalgazi İlçe Merkezinde bir sağlık ocağında 5 doktor, 2 sağlık memuru,
2 çevre sağlığı teknisyeni, 6 hemşire, 8 ebe, 1 memur ve 2 hizmetli olmak
üzere toplam 26 doktor personelle hizmet vermektedir.
Hasırcılar Kasabası Sağlık
Ocağında 1 doktor 3 ebe , 1 hemşire, 1 sağlık memuru ve 1 hizmetli görev
yapmaktadır.
Hatunsuyu Kasabası Sağlık
Ocağında 2 doktor, 2 hemşire, 1 sağlık memuru, 4 ebe ve l hizmetli görev
yapmaktadır.
Çolakoğlu 1 Ebe, Kuluşağı 1
Ebe, Alişar 1 Ebe, Kemerköprü ve Toygar köylerimizde birer sağlık evi
mevcuttur.
MAHALLİ İDARELERİN DURUMU
BATTALGAZİ BELEDİYESİ
: İlçemiz belediyesi, 1928 yılında kurularak bu
güne kadar faaliyetlerini devam ettirmiştir. Belediyemiz 1000 m2’lik 3 katlı
kendi binasında hizmet verme4tedir. 2004 yılı tahmini bütçesi,
4.000.000.000.000 Tl. olarak belirlenmiştir. 22 memur, 8 şoför, 1 zabıta, 5
daimi işçi, 71 geçici işçi personeli ile hizmet vermektedir. Belediyeye ait
6 yolcu otobüsü, 2 pikap, 2 kamyon, 3 traktör, 2 binek aracı, 1 greyder, 2
arazöz, 3 kepçe, 3 yarım otobüs, 2 vidanjör ve 1 Cenaze Arabası mevcut olup
faal durumdadır. İlçemizin imar planı, İller Bankası Genel Müdürlüğünce
hazırlanıp 30.05.1980 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca
onaylanarak uygulamaya girmiştir.
HATUNSUYU BELEDİYESİ :
Belediye Kurulmasına Dair İçişleri Bakanlığının 30.12.1988 gün ve 88-35367
sayılı kararı, 31.12.1988 gün ve 20036 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir. 26.03.1989 tarihinde yapılan mahalli idareler seçiminde
belediye başkanı seçilmiş olup, 17 memur, 4 geçici işçi olmak üzere toplam
22 personel ile hizmet vermektedir. 2004 yılı tahmini bütçesi,
927.000.000.000 TL olarak belirlenmiştir.1 adet binek otosu, 4 adet yolcu
otobüsü, 2 kamyon, 1 Vidanjör, 1 traktör, su tankeri ve römork, 1 adet kepçe
,l ambulans, l itfaiye ile hizmet vermektedir. İçme suyu mevcut olup, halkın
su sorunu bulunmamaktadır. Kanalizasyon belediye imkanlarıyla % 60 oranında
bitirilmiş, halen çalışmalar devam etmektedir.
HASIRCILAR BELEDİYESİ :
Belediye Kurulmasına Dair İçişleri Bakanlığının 30.12.1993 tarih ve 93/42723
sayılı kararı,31.12.1993 tarih ve 21805 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak
yürürlüğe girmiştir. 27.03.1994 yapılan mahalli idareler seçiminde belediye
başkanı seçilmiş olup,5 memur, 16 geçici işçi olmak üzere toplam 22 personel
ile hizmet vermektedir. 2004 yılı tahmini bütçesi 573.519.000.000 TL.dir.1
yolcu otobüsü ,1 binek aracı, l traktör,l yükleyici ,1 itfaiye ve 1 Kamyon
ile hizmet vermektedir. Köy Hizmetlerince açılan derin kuyu sondaj ile
Hüsüllüpınar ve Canbek mahallesi hariç diğer tüm merkez bu içme suyundan
yararlanmaktadır. Merkezde kanalizasyon mevcuttur.
BATTALGAZİ SULAMA BİRLİĞİ :
24.06.1998 tarihinde kanalların bakım, onarım ve işletmesini Devlet Su
İşlerinden devir almıştır. Birliğe Battalgazi, Hatunsuyu, Hasırcılar ve
Dilek belediyeleri ile İlçemize bağlı Boran, Toygar, Kadıçayır, Kemerköprü,
Alişar ile merkeze bağlı Sütlüce, Küllümağara, Topraktepe köyleri
üyedir.Bakım ve işletmesini yaptığı toplam ana ve yedek kanalların uzunluğu
l22.953 metredir. 2004 Yılı tahmini bütçesi 584.000.000.000.TL. dir.
araç olarak l Nisan pikap , l Hidromak ve 1 Ekskavatör mevcuttur. Personel
olarak l Başkan, l inşaat teknikeri, l ziraat teknisyeni, l sayman, 3 Saka
Başı, l6 sulama işçisi, l şoför, 2 operatör, 5 geçici işçi ile hizmet
vermektedir. Devlet Su İşlerinden alındıktan bugüne kadar başarılı
çalışmalar yürütülmüş olup, bölgede örnek birlik olarak gösterilmektedir.
KÖYLERİMİZ : İlçemiz
19.06.1987 tarih ve 3392 sayılı kanunla kurulmuş olup, ilk kuruluşunda
mevcut olan köylerden Karakaya Baraj Gölü’nün oluşmasıyla Adagören,
Ağılyazı, Atabey, İmamoğlu, Fırat, Kösehöyük ve Meydancık köyleri sular
altında kalmıştır. Bu köylerden Atabey, İmamoğlu, Fırat ve Kösehöyük
köylerinin köy tüzel kişilikleri İçişleri Bakanlığınca kaldırılmıştır.
Ağılyazı ve Meydancık köylerinin kuruluş çalışmaları tamamlanmıştır. Köy
tüzel kişilikleri devam etmektedir.
Köylerimizin tamamında
elektrik ve telefon vardır. Yalnız Adagören köyümüzde okul ve camii yoktur.
Ağılyazı köyünde ise Devlet Demiryollarına ait bir binada eğitim ve öğretime
devam edilmektedir. Meydancık köyümüzde camii yoktur.
Bütün köylerimizin yolu mevcut
olup, ihtiyaca yeterlidir. Ağılyazı, Adagören, Meydancık ve Şişman
köylerinin yolları kısmen asfalt ve kısmen stabilizedir. Diğer köy
yollarımızı tamamı asfalttır.
Bağlı Bucak ve Köyler
: Battalgazi ilçesine bağlı bucak ve köylerin nüfusu 12.931'dir.
Adagören, Ağılyazı, Boran, Çolakoğlu, Hasırcılar, Hatunsuyu, Kemerköprü,
Kuluşağı, Şişman, Toygar, Yarımcahan, Meydancık, Kadıçayır, Alişan.
Gezilebilecek Yerler :
Karakaya Barajı, Kırkgöz
Mevkii, Battalgazi’ye 8 km. uzaklıktadır. Karakaya Barajının eski Sıvas
yolunun kestiği mevkiidir. İl Özel İdare Müdürlüğü tarafından bir dinlenme
tesisi yaptırılarak halkın hizmetine sunulmuştur. Yaz aylarında baraj
gölünde yüzmek, gemi ve sal gezintileri yapmak mümkündür.
Kayserici Çeşmesi:
Battalgazi’ye 1.5 km. uzaklıkta, demiryolu hattının yakınındadır. Çeşme
temizliği ve soğuk suyu ile iyi bir mesire yeridir.
Battalgazi ilçesinin tarihi çok eskilere dayanır. Bundan dolayı ilçemiz açık
bir müze görünümünde olup gezilecek ve görülecek yerleri hayli çoktur.
Bunları kısaca belirtelim: Ulu Cami 1224 yılında Alaaddin Keykubat
tarafından yaptırılmıştır. Eskimalatya Kalesi şu an çok harap bir haldedir.
Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı 1637 yılında yapılmıştır. Musalla
Namazgâhı kervan yolları üzerinde yapılan bir ibadet yeridir. Selçuklu eseri
olup kitabesinde 640 Hicrî tarihini taşımak tadır. Melik Sunullah Camii,
halk arasında "Vaiz Ocağı" veya "Vaiz Babâ' adıyla da anılır. Hicrî 796
yılında yapılmıştır. Toptaş Camii ile Karahan Camii 1583'te yapılmıştır.
Emir Ömer Mescit ve Türbesi 1563'te yapılmıştır. Alacakapı Camii 1592'de
yapılmıştır. Sütlü Minare Camii, Sahabiye'i Kübra Medresesi harap haldedir.
Sıddı Zeynep Kümbeti, Kanlı Kümbet, Çingene Hanı, Hötüm Dede Minaresi, Ahmed-i
Turan Türbesi, Karababa Türbesi, Edir ile Bedir Türbesi, Beş Kardeşler, Üç
Kardeşler, Karahan, Seyit Gazi, Abdülvahap Gazi, Hasanbasri (Korucuk),
Kırkgöz Köprüsü.
Böylesi köklü bir tarihi
geçmişe sahip, çeşitli medeniyetlerin beşiği olmuş bu ilçemizde tarihi ve
turistik değerlerin yeterince bakımlı olmadığı bir gerçektir. Malatya
Valiliği ile ilçe belediyesinin, atalarımızın yadigârı olan bu önemli
yapılara mutlaka sahip çıkmaları gerekir. Özellikle son birkaç yıldır kendi
kaderi ile baş başa bırakılan Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, bir
şekilde özel sektör ile işbirliği yapılarak gelecek kuşaklara
aktarılmalıdır.
Bunların
dışında büyük bir doğal güzelliğe sahip olan ilçemizin hemen hemen her
yerinde piknik yapmak mümkündür.
|